گیاه درمانی در بیماری های قلبی

 

در قسمت اول این مطلب راجع به گیاهانی که با داروهای قلبی تداخل دارند و نباید مصرف شوند، توضیحاتی داده شد، حالا به بررسی اثرات مفید چند گیاه در سیستم قلبی می پردازیم...

* دیژیتالیس پورپورا. تعداد زیادی از گیاهانی که حاوی گلیکوزید می باشند، دارای خاصیت تقویت کنندگی قلب هستند و باعث افزایش قدرت انقباضی قلب می شوند؛ همانند داروی دیگوکسین که از گیاه Digitalis purpurea به دست می آید و در درمان بیماری نارسایی قلبی کاربرد دارد و دوز مصرف آن باید با توجه به شرایط خاص بیمار تنظیم گردد.

همچنین افرادی که تحت درمان با دیگوکسین می باشند، باید از مصرف همزمان داروهای گیاهی چون شیرین بیان، اسفرزه، بارهنگ و جین سینگ که ممکن است باعث افزایش سمیت دیگوکسین و یا کاهش اثر آن شود، جداً خودداری نمایند، زیرا در هر دو حالت ممکن است باعث به خطر افتادن زندگی آن ها گردد.

* گیاه گل مار (Snakeroot) حاوی ترکیب آلکالوئیدی reserpine بوده و از سال 1931 به عنوان داروی کاهش دهنده ی فشار خون مورد بررسی قرار گرفت و یکی از اولین داروهایی بود که در مقیاس وسیع جهت درمان فشار خون، مورد استفاده قرار گرفت.

این دارو تاثیر خود را از طریق بلوکه کردن غیر قابل برگشت آمین های بیوژن مانند نوراپی نفرین، دوپامین و سروتونین در سیستم اعصاب محیطی و مرکزی اعمال می کند.

reserpine از طریق کاهش بازده قلبی، کاهش مقاومت عروق محیطی، کاهش ضربان قلب و کاهش ترشح رنین باعث کاهش فشار خون می گردد.

با عرضه ی داروهای جدید فشار خون که عوارض کمتری بر سیستم اعصاب داشتند، تولید و عرضه ی این دارو کمتر شد.

* گیاه چهار کاسبرگی (Stephania tetrandra) در طب چینی به عنوان داروی کاهش دهنده ی فشار خون مورد استفاده بوده است.

تتراندرین آلکالوئیدی است که از این گیاه به دست می آید و اثری مشابه وراپامیل(داروی کاهنده فشار خون) دارد.

استفاده ی خودسرانه از این گیاه ممکن است باعث ایجاد عوارض جانبی مانند جهش ژنی و مشکلات سیستم ایمنی شود.

* گیاه سرخ ولیک یا زالزالک (crataegus hawthorn) جهت درمان آنژین صدری(درد قفسه سینه) موثر تشخیص داده شده است.

برگ ها و گل های این گیاه حاوی ترکیبات فعال بیولوژیکی مانند پروسیانین های اولیگومریک، فلاونوئیدها و کاتشین ها می باشند.

همچنین دارای خواص آنتی اکسیدانی هستند و از تشکیل ترومبوکسان A2 (ترکیب موثر در ایجاد لخته) هم جلوگیری می کنند.

به علاوه مانع افزایش کلسترول، تری گلیسیرید و LDL شده و از پیشرفت آترواسکلروز، تجمع کلسترول در کبد(از طریق تجزیه ی آن به اسیدهای صفراوی) و سنتز کبدی کلسترول جلوگیری می نمایند.

* ریشه و دانه گیاه جینکوبیلوبا(ginkgo biloba) در طب چینی استفاده های زیادی داشته است، ولی استفاده از آن در طب نوین از قرن بیستم آغاز شده است.

فلاونوئیدهای موجود در جینکوبیلوبا باعث کاهش نفوذپذیری سرخرگ ها می شوند. همچنین دارای خاصیت بلوکه کردن رادیکال های آزاد بوده و ترپن های موجود در آن مانند جینکولوئیدها از فعالیت فاکتورهای فعال کننده پلاکتی جلوگیری می نمایند.

به علاوه ثابت شده است که باعث کاهش مقاومت عروقی و بهبود جریان خون بدون تاثیر بر فشار خون می گردند.

همچنین تاثیرات مثبت آن بر خستگی، بهبود حافظه و خلق و خو به اثبات رسیده است.

* برگ های گیاه رزماری باعث افزایش جریان خون، کمک به هضم غذا، بهبود خلق و خو و افزایش انرژی می شوند.

تحقیقات زیادی در مورد اثر آنتی اکسیدانی ترکیبات دی ترپنوئید آن مخصوصا کارنوزیک اسید و کارنوزول صورت گرفته است. همچنین از تولید سوپر اکسیدها جلوگیری می کند.

روغن های معطر آن نیز دارای اثرات ضد میکروبی بوده و پیگمان های آن باعث نفوذپذیری عروق می شوند.

در کنار افزایش مصرف داروهای گیاهی، باید اطلاعات مفیدی هم در خصوص تداخلات این گونه مکمل ها با داروهای مصرفی در اختیار بیماران قرار گیرد تا از عوارض احتمالی تداخلات آن ها که گاهی بسیار حیاتی می باشند، جلوگیری گردد.

در پایان به بیماران قلبی که از داروهای ضد انعقادی چون وارفارین و یا داروی دیگوکسین استفاده می نمایند، توصیه می شود با توجه به حیاتی بودن این داروها برای آن ها، از مصرف هر گونه داروی گیاهی همراه با آن ها جداً خودداری نمایند.

در جدول زیر به طور خلاصه گیاهان مورد استفاده در درمان بیماری های قلبی لیست شده است:

فارس - اقلید - بلوار امام رضا - خدمات کشاورزی قاسمی -

گیاه درمانی در بیماری های قلبی

 

در قسمت اول این مطلب راجع به گیاهانی که با داروهای قلبی تداخل دارند و نباید مصرف شوند، توضیحاتی داده شد، حالا به بررسی اثرات مفید چند گیاه در سیستم قلبی می پردازیم...

* دیژیتالیس پورپورا. تعداد زیادی از گیاهانی که حاوی گلیکوزید می باشند، دارای خاصیت تقویت کنندگی قلب هستند و باعث افزایش قدرت انقباضی قلب می شوند؛ همانند داروی دیگوکسین که از گیاه Digitalis purpurea به دست می آید و در درمان بیماری نارسایی قلبی کاربرد دارد و دوز مصرف آن باید با توجه به شرایط خاص بیمار تنظیم گردد.

همچنین افرادی که تحت درمان با دیگوکسین می باشند، باید از مصرف همزمان داروهای گیاهی چون شیرین بیان، اسفرزه، بارهنگ و جین سینگ که ممکن است باعث افزایش سمیت دیگوکسین و یا کاهش اثر آن شود، جداً خودداری نمایند، زیرا در هر دو حالت ممکن است باعث به خطر افتادن زندگی آن ها گردد.

* گیاه گل مار (Snakeroot) حاوی ترکیب آلکالوئیدی reserpine بوده و از سال 1931 به عنوان داروی کاهش دهنده ی فشار خون مورد بررسی قرار گرفت و یکی از اولین داروهایی بود که در مقیاس وسیع جهت درمان فشار خون، مورد استفاده قرار گرفت.

این دارو تاثیر خود را از طریق بلوکه کردن غیر قابل برگشت آمین های بیوژن مانند نوراپی نفرین، دوپامین و سروتونین در سیستم اعصاب محیطی و مرکزی اعمال می کند.

reserpine از طریق کاهش بازده قلبی، کاهش مقاومت عروق محیطی، کاهش ضربان قلب و کاهش ترشح رنین باعث کاهش فشار خون می گردد.

با عرضه ی داروهای جدید فشار خون که عوارض کمتری بر سیستم اعصاب داشتند، تولید و عرضه ی این دارو کمتر شد.

* گیاه چهار کاسبرگی (Stephania tetrandra) در طب چینی به عنوان داروی کاهش دهنده ی فشار خون مورد استفاده بوده است.

تتراندرین آلکالوئیدی است که از این گیاه به دست می آید و اثری مشابه وراپامیل(داروی کاهنده فشار خون) دارد.

استفاده ی خودسرانه از این گیاه ممکن است باعث ایجاد عوارض جانبی مانند جهش ژنی و مشکلات سیستم ایمنی شود.

* گیاه سرخ ولیک یا زالزالک (crataegus hawthorn) جهت درمان آنژین صدری(درد قفسه سینه) موثر تشخیص داده شده است.

برگ ها و گل های این گیاه حاوی ترکیبات فعال بیولوژیکی مانند پروسیانین های اولیگومریک، فلاونوئیدها و کاتشین ها می باشند.

همچنین دارای خواص آنتی اکسیدانی هستند و از تشکیل ترومبوکسان A2 (ترکیب موثر در ایجاد لخته) هم جلوگیری می کنند.

به علاوه مانع افزایش کلسترول، تری گلیسیرید و LDL شده و از پیشرفت آترواسکلروز، تجمع کلسترول در کبد(از طریق تجزیه ی آن به اسیدهای صفراوی) و سنتز کبدی کلسترول جلوگیری می نمایند.

* ریشه و دانه گیاه جینکوبیلوبا(ginkgo biloba) در طب چینی استفاده های زیادی داشته است، ولی استفاده از آن در طب نوین از قرن بیستم آغاز شده است.

فلاونوئیدهای موجود در جینکوبیلوبا باعث کاهش نفوذپذیری سرخرگ ها می شوند. همچنین دارای خاصیت بلوکه کردن رادیکال های آزاد بوده و ترپن های موجود در آن مانند جینکولوئیدها از فعالیت فاکتورهای فعال کننده پلاکتی جلوگیری می نمایند.

به علاوه ثابت شده است که باعث کاهش مقاومت عروقی و بهبود جریان خون بدون تاثیر بر فشار خون می گردند.

همچنین تاثیرات مثبت آن بر خستگی، بهبود حافظه و خلق و خو به اثبات رسیده است.

* برگ های گیاه رزماری باعث افزایش جریان خون، کمک به هضم غذا، بهبود خلق و خو و افزایش انرژی می شوند.

تحقیقات زیادی در مورد اثر آنتی اکسیدانی ترکیبات دی ترپنوئید آن مخصوصا کارنوزیک اسید و کارنوزول صورت گرفته است. همچنین از تولید سوپر اکسیدها جلوگیری می کند.

روغن های معطر آن نیز دارای اثرات ضد میکروبی بوده و پیگمان های آن باعث نفوذپذیری عروق می شوند.

در کنار افزایش مصرف داروهای گیاهی، باید اطلاعات مفیدی هم در خصوص تداخلات این گونه مکمل ها با داروهای مصرفی در اختیار بیماران قرار گیرد تا از عوارض احتمالی تداخلات آن ها که گاهی بسیار حیاتی می باشند، جلوگیری گردد.

در پایان به بیماران قلبی که از داروهای ضد انعقادی چون وارفارین و یا داروی دیگوکسین استفاده می نمایند، توصیه می شود با توجه به حیاتی بودن این داروها برای آن ها، از مصرف هر گونه داروی گیاهی همراه با آن ها جداً خودداری نمایند.

در جدول زیر به طور خلاصه گیاهان مورد استفاده در درمان بیماری های قلبی لیست شده است:

خواص سیاه دانه

 

سیاه دانه دارای خواص درمانی بسیاری است. در احایث و روایات اسلامی نیز آمده است که :

" سیاه دانه دوای هر بیماری و دردی است ، به جز مرگ."

برخی خواص آن عبارتند از :

- سیاه دانه طبیعت گرمی دارد.

جینکو حافظه‌تان را تقویت می‌کند

 ضد تجمع پلاکت ها، ضد آلرژی، ضد آلزایمر، ضد آریتمی، ضد آرتریت، ضد آسم، ضد سرطان، ضد شکنندگی مویرگ ها، ضد تشنج، ضد افسردگی، افزایش دهنده ی حافظه، محافظ اعصاب و .... از خواص مفید این

گیاه دارویی است.

 

آویشن و خواص مفید آن

آویشن گیاهی است علفی، دارای شاخه‌های زیاد و چوبی به ارتفاع تا 30 سانتی متر که در نواحی کوهستانی در بین تخته سنگ و به ویژه در کشورهای اروپایی می‌روید.

ساقه‌های آویشن پوشیده از کرک و برگ‌های کوچک زیادی است. برگ‌های آن کوچک، لوزی شکل، نوک تیز و به صورت متقابل، بر روی ساقه قرار دارند. این برگ‌ها به رنگ خاکستری روشن و با بوی بسیار نافذ است و دارای دم برگ‌های کوچکی نیز می‌باشد.

گل‌ها کوچک، گلی رنگ و یا سفید و به صورت مجتمع در انتهای ساقه قرار گرفته‌اند.

قسمت مورد استفاده‌ی گیاه، گل و به ویژه برگ‌های آن است. این گیاه، به طور محدود و برای تهیه‌ی داروها، در ایران کشت می‌گردد.

تاریخچه:

آویشن باغی نوع کشت شده آویشن وحشی (Thymus serpyllum) است. نام لاتین آویشن وحشی که به عنوان «مادر آویشن» شناخته شده، شاید به دلیل کاربرد سنتی آن برای درمان ناراحتی‌های دوران یائسگی از رشد مارگونه گیاه گرفته شده است.

Pliny آن را به عنوان پادزهر نیش مار و سم جانوران دریایی و همچنین درمان سردرد توصیه می‌کند.

رومیان نیز آویشن را می‌سوزاندند زیرا باور داشتند که دود آن عقرب را دور می‌کند.

منبع جغرافیایی:

این گیاه، بومی قسمت‌های مرکزی و جنوب اروپا، بالکان و قفقاز است. در اروپای مرکزی، شرق آفریقا، هند، ترکیه، مراکش و آمریکای شمالی، در سطوح وسیع کشت می‌گردد. صادرات آن، اکثر از کشورهای اسپانیا، فرانسه، بلغارستان و مجارستان به دیگر نقاط جهان صورت می‌گیرد.

ترکیبات مهم:

مهم‌ترین ترکیب گیاه، اسانس آن است که به میزان 5/2- 1 درصد در برگ‌های آن وجود دارد. مهم‌ترین اجسام اسانس شامل تیمول و کارواکرول که به ترتیب از 70 – 30 درصد اسانس و 30 – 15 درصد اسانس را تشکیل می‌دهند.

ترکیبات دیگر شامل لینالول، سیمن، تیمن و آلفا پی نن هستند. این ترکیبات و درصد آن‌ها به شرایط محل کشت، زمان برداشت و سایر شرایط جغرافیایی، بستگی دارد.

اثرات مهم:

مصرف خوراکی آویشن دارای اثر خلط آور و ضد سرفه‌ی خوبی می‌باشد. به همین دلیل محصولات زیاد به ویژه به صورت شربت از آن تهیه شده است. هم چنین در برونشیت، سیاه‌سرفه و نزله‌ها، به خوبی می‌توان از آن استفاده کرد.

خاصیت ضد میکروب تیمول، بسیار قوی و حدود 25 بار از فنل در مورد تعدادی از میکروب‌ها، بیشتر است.

هم چنین در بعضی محصولات موضعی، به عنوان ضد خارش، ضد میکروب، مالشی قرمز کننده و محرک، محلول‌های حمام و محلول‌های غرغره برای کاهش تورم دهان و گلو، مصرف می‌شود.

کاربرد دیگر آویشن، مصرف آن به صورت پودر در بعضی ادویه‌جات و ترشی‌هاست، هم چنین به طور مستقیم و یا همراه با دیگر گیاهان، به عنوان بو، مزه و ضد نفخ در صنایع غذایی مصرف زیادی دارد.

در طب عوام، اکثراً به خاطر اثرات مسکن، ضد اسپاسم و ضد نفخ، از آن استفاده می‌کنند.

مهم‌ترین اثرات گزارش شده آویشن باغی:

سقط کننده جنین، آلرژی زا، ضد درد، ضد آلرژی، ضد آلزایمر، ضد آرتریت، ضد میکروب، ضد سلولیت، ضد باکتری، ضد سرطان، ضد ادم، ضد التهاب، ضد موتاژن، ضد اکسیدان، ضد تب، ضد عفونی کننده، ضد اسپاسم، ضد قارچ، ضد کرم، ضد احتقان، ضد سرفه، ضد نفخ، ضد زخم داخلی، ضد کرم آسکاریس، قابض، بازکننده و برونش ها، آنتاگونیست کلسیم، معرق، خلط آور، کاهش دهنده‌ی چربی خون، کاهش دهنده‌ی پرفشاری خون، محرک سیستم ایمنی بدن، حشره کش، کاهش دهنده‌ی ترشحات بزاقی، مسکن و محرک.

طریقه و میزان مصرف:

تهیه چای:

بر روی 2 گرم از پودر برگ آویشن، یک لیوان آب جوش ریخته و پس از 15- 10 دقیقه صاف کرده و می‌نوشیم.

داروهایی گیاهی تهیه شده از آویشن، اکثراً به شکل مایع و شربت می‌باشند که با استفاده از راهنمای همراه دارو، باید مصرف شود. هم چنین به صورت تی‌بگ‌های مختلف، که اکثراً حاوی 2 گرم پودر و یا خرد شده‌ی برگ آویشن است، در دسترس قرار می‌گیرد.

خواص دیگر آن، شامل خاصیت ادرار آور، ضد عفونی کننده‌ی مجاری ادرار و ضد کرم است.

عوارض جانبی:

تاکنون در مورد عارضه‌ی جانبی ناشی از مصرف مقادیر خوراکی آویشن یا فرآورده‌های وابسته، گزارشی داده نشده است؛ ولی ممکن است در موارد معدودی، دردهای شکمی را ایجاد نماید و یا باعث گرفتگی موقتی گردد.

نکته‌ی دیگر آن که استفاده‌ی داخلی از تیمول با وجود کولیت، نارسایی قلبی و در زمان حاملگی، توصیه نمی‌گردد.

مقدار مصرف عادی آن برای افراد بالای یک سال، 6- 3 گرم برگ خشک، در یک نوبت و روزی 3- 1 مرتبه تکرار این مقدار می‌باشد.

افراد کم‌تر از یک سال، 1- 5/0 گرم از گیاه یا معادل آن از فراورده‌های آویشن را روزی چند مرتبه می‌توانند مصرف کنند.

هم چنین، میزان مصر تنتور آن، 40 قطره تا سه بار در روز از این مقدار برای بزرگ‌سالان و تا یک ششم این مقدار، برای افراد زیر یک سال، مناسب است.

مصرف شربت‌های مختلف، بر حسب دستور کارخانه‌ی سازنده می‌باشد.

افزون بر این، دم کرده‌ی 5 گرم درصد میلی لیتر آب، به عنوان غرغره یا دهان‌شویه و یا مصارف موضعی، توصیه شده است.

مصرف در حاملگی و شیردهی:

گرچه ممکن است مصرف در این دوران، خطراتی در بر نداشته باشد ولی چون مطالعات در این مورد کامل نشده است، لذا بهتر است مصرف با نسخه‌ی پزشک صورت گیرد.

نکات قابل توجه:

1- گیاهانی با نام آویشن پهن، آویشن باریک و آویشن شیرازی که در عطاری‌ها و یا بازار ایران وجود دارد، گیاهانی متفاوت از آویشن بوده ولی به علت شباهت در بعضی ترکیبات و یا شباهت ظاهری، بدین نام‌ها نامیده شده‌اند. راجع به این آویشن‌ها، توضیحات لازم ارائه شده است.

2- گونه‌ی دیگری از آویشن با نام علمی Thymus zygis که شباهت بسیار نزدیکی از نظر ظاهری و ترکیبات، با گونه‌ی اصلی دارد، در بعضی نقاط دنیا به جای آویشن اصلی (Thymus valgaris) مصرف می‌شود. گونه‌ی مذکور در ایران رویش ندارد.

3- به بعضی از گونه‌های گیاه Thymus در ایران آویشن اطلاق می‌شود. این گیاه در مناطق زیادی از ایران در شمال، غرب و مرکز از جمله مازندران، گیلان، آذربایجان، زنجان، کردستان، اطراف تهران و اطراف قزوین می‌روید.

4- آویشنی که در اکثر کتب گیاهان دارویی دنیا به عنوان استاندارد و گونه اصلی دارویی نوشته شده است Thymus vulgaris می‌باشد که به طور محدود در ایران کشت می‌گردد و اکثر گیاهانی که تحت نام آویشن در بازارهای ایران عرضه می‌شوند، از نظر جنس و گونه متفاوت می‌باشند ولی در اثرات دارویی مشابهت دارند.

حنا ؛ گیاهی برای موهای شما

خواص گیاه خرفه و تخم آن

 تخم خرفه تصفیه کننده خون و تسکین دهنده‌ی تشنگی است و برای رفع سرفه می‌تواند مفید باشد. در طب سنتی به عنوان تب‌بر، ضدعفونی کننده، ضداسکوربوت (بیماری‌های ناشی از کمبود ویتامین C)، ضد اسپاسم، مدر و ضد کرم استفاده می‌شود.

رَبَّنَا إِنَّكَ جَامِعُ النَّاسِ لِیَوْمٍ لَّا رَیْبَ فِیهِ ۚ إِنَّ اللَّـهَ لَا یُخْلِفُ الْمِیعَادَ ﴿٩﴾
سوره آل عمران


پروردگارا! تو مردم را، برای روزی که تردیدی در آن نیست، جمع خواهی کرد؛ زیرا خداوند، از وعده خود، تخلّف نمی‌کند. (ما به تو و رحمت بی‌پایانت، و به وعده رستاخیز و قیامت ایمان داریم.)»

علائم بیماری ام اس چیست؟  بیماری ام اس یک بیماری با منشاء خود ایمنی می باشد که در این بیماری سیستم ایمنی بدن در اثر نرسیدن انرژی کافی به سلول های ایمنی قدرت تشخیص دوست ودشمن و خودی و غیر خودی را از دست می دهد و بنابراین بر علیه پروتئین ها و سلول های خود بدن فعال می شود و آنها را نابود می کنند این بیماری بوسیله  پلاک های پراکنده در ماده ء سفید مغز و در اثر انهدام پوشش میلین روی اعصاب مغز و نخاع به وجود می آیند. این بیماری دارای علائم متعددی می باشد، شامل: علائم روحی و روانی و جسمی فراوان و در اثر پیشرفت آن ناتوانی های فیزیکی و ذهنی و ادراکی به وجود می آید، سن بروز بیماری غالباً بین 20 تا 50 سالگی است و در بین بانوان شایع تر است ولی می تواند در سنین دیگر هم ملاحظه شود. میزان شیوع ام اس بین 2 تا 150 نفر در هر صد هزار نفر می باشد. این بیماری با علائمی مانند شروع ناگهانی یا تدریجی کم شدن حس لامسه، ضعف و سستی در عضلات مختلف بدن، انقباض و سفتی و گرفتگی غیر عادی عضلات، اشکالات حرکتی (نا منظمی حرکات بدن)، اختلال درتکلم،(تکلم بریده بریده)، نیستاگموس، دوبینی، تاری دید، کاهش دقت بینایی، کاهش دید رنگی، خستگی مزمن و دردهای بدنی، دردهای بدنی طول کشیده با علت نا معلوم، مشکلات مزمن در مثانه، روده و شکم، اختلالات عصبی، حس خارش، کرختی، گزگز، مورمور، سوزن سوزن شدن دردناک بخصوص در پاها. در طب جدید علت بیماری نا مشخص است و درمان هم ندارد و داروها فقط در مدیریت علایم بیماری کمک می کنند در حالیکه در طب اسلامی- ایرانی مثل سایر بیماریها ریشه بیماری ام اس نیز در اختلالات تغذیه ای اعم از نوع غذاها، ترکیب غذاها و نحوه غذا خوردن و آشامیدن است لذا برای درمان بیماری ام اس به نظر بنده ابتدا اصلاح تغذیه بیمار بر اساس رعایت کامل و100  % مثلث سلامت استوار است و در کنار آن از داروهای گیاهی و رژیم های تقویت عمومی و عرقیات مفید استفاده می شود و بتدریج ورزش وارد زندگی  فرد می شود، در صورتیکه زمان خیلی از دست نرفته باشد، (حداکثر 2 سال) درمان قطعی به شرط رعایت کامل دستوراتطب اسلامی- ایرانی بسیار محتمل است و در سایر موارد بهبودی نسبی حاصل می گردد. لطفاً جهت درمان بیماران ام اس شرح حال کامل عکس گردی صورت، پشت و کف دستها درقسمت ویزیت اینترنتی وب سایت وارد و ارسال شود.   دکتر اکبری متخصص و دانشیار آسیب شناس محقق و مدرس طب اسلامی – ایرانی

http://www.drakbary.com