آیا خطرات استفاده از کولر اتومبیل را می دانید ؟
پس از وارد شدن به داخل خودرو، پنجره های خودرو را پایین کشیده و صبر کنید تا هوای داخل خودرو عوض شود، بعد ازچند دقیقه می توانید سیستم تهویه مطبوع خودرو را روشن نمایید.
آایا می دانید دلیل انجام این کار چیست؟
بر اساس تحقیقات صورت گرفته ، داشبورد ، صندلی وسیستم تهویه هوای خودرو از خود گازبنزن ساطع می کنند که یک گازبسیار سمی و سرطانزاست( حتما" بارها بویی شبیه پلاستیک گرم شده را در خودرویتان احساس کرده اید ،این همان بوی گاز سرطانزای بنزن است.) علاوه بر سرطانزایی ، گاز بنزن به استخوان ها اسیب رسانده ( مسمومیت استخوان ها) ونیز باعث ابتلا به انومیا (نوعی از سرطان خون مربوط به گلوبولهای قرمز خون) و کاهش سطح گلوبولهای سفید بدن می گردد.همچنین تماس طولانی مدت با این گاز سمی باعث ابتلا به لوکمیا (نوع دیگری از سرطان خون مربوط به گلوبولهای سفید خون) ودر مواردی همزمان با افزایش ریسک ابتلا به سرطان باعث سقط جنین در خانمها نیز می گردد.
جالب است بدانید:
میزان سطح قابل قبول بنزن در هوای ازاد حدود 50 میلی گرم در هر فوت مربع می باشد،در حالیکه میزان بنزن موجود در داخل یک خودروی پارک شده با پنجره های بسته بین 200تا 400 میلی گرم می باشد.حال اگر این خودرو در فضای باز و زیر نور خورشید در دمای بالای 60 درجه فارنهایت پارک شده باشد سطح بنزن موجود در فضای داخل ان بین 2000 تا 4000 میلی گرم بالا می رود که 40 برابر بیشتر از سطح قابل قبول ان می باشد.
افرادیکه سوار خودرویی با پنجره های بسته می شوند بطور اجتناب ناپذیری در معرض تنفس پی در پی و بیش از اندازه این گاز مهلک و سمی قرار می گیرند.
علاوه بر موارد ذکر شده بالا بنزن گازیست که :
کلیه ها و کبد را تحت تاثیر قرار داده و از همه خطرناکتر اینکه بدن انسان به سختی می تواند این ماده سمی و خطرناک را دفع نماید.
((پس دوستان عزیز قبل از سوار شدن داخل خودرو، پنجره ها و درب خودرویتان را باز نمایید و بگذارید هوای سمی و زهرالود انباشته شده داخل اطاق خودرو خارج گردد، به عبارت دیگر این ماده سمی را از فضای خودروی خود بیرون برانید.))
عوامل مکانیکی محیط کار:
موارد زیر میتواند در کاهش این عوامل کمکدهنده باشد:
1. بررسی محیط کار : قبل از عمل کردن دستگاهها و ماشین آلات اپراتور باید خطراتی مثل عدم اتصال به خاک ,خرده ریزها و ضایعات , خطوط برق,محلهای محافظت نشده یا شرایط خطر زا که توسط دیگر افراد ایجاد شده است را بررسی کند.ماشین آلات نباید به هر صورتی بکار برده شوند بلکه با توجه به دستور العمل سازنده آن باید از آنها استفاده شود.
2. بازرسی: تمام تجهیزات باید طبق برنامه دوره ای و زمانی توسط اواپراتور بازرسی شود. این بازرسی باید شامل چک کردن وضعیت نگهداری روزانه مطابق با دستور العمل سازنده ماشین و بازرسی چشمی ماشین برای خرابی دستگاه و یا تجهیزاتی که به نظر میآید به درستی کار نمی کنند و باید قبل از عمل دستگاه تعمیر شوند , باشند.
3. هیچ گاه تجهیزات را برای مقاصدی که برای آن ساخته نشده ، بکار نبرید.
4. هر شرایط غیرامن را گزارش دهید.
5. هرگز برحسب شانس کار نکنید: در مکانهای نامتعادل که باعث عدم تعادل و ثبات می شود کار نکنید. اگر کارگران باید از سکوها بالا و پایین بروند باید امکانات این کار فراهم شود.
6.آموزش:کارگران باید با یک مدل کاربردی قبل از براه اندازی تجهیزات آموزش داده
شوند. این راهنمایی باید شامل یک مرور کلی از دستور العمل به کار اندازی دستگاه توسط سازنده , موقعیت مکانی تمام دستگاههای ضروری و اورژانس , چکهای نگهداری روزانه, محدودیت ماشینها و ایراداتی که در کار با ماشینها ممکن است با آنها مواجه شویم, باشد.یک کارگر نباید بروی مکان بلند متحرکی کار کند مخصوصا در حالتی که تواناییهای وی بر اثر بیماری , داروها و یا استفاده از الکل تحلیل رفته است.
7. استفاده از سکوهای بلند برای کار در نزدیکی سیکلهای تولیدی جریان الکتریسیته تعبیه نشده اند.
8. عملکرد هر قسمت باعث بوجود آوردن یک سری از خطرات و صدمات می شود که بعضی قابل پیشگیری بوسیله وسائل مکانیکی نیستندبلکه می توان بوسیله هوش و ذکاوت و مراقبت و داشتن حس همکاری آنرا پیشگیری نمود.بنابراین اساسا داشتن اپراتور های لایق و ذیصلاح لازم است که از نظر فیزیکی و روحی مناسب باشند و برای کار با دستگاهها آموزش دیده باشند.
9. باید همواره خطرات ناشی از طنابها , سیمهای برق , شلنگهاو ... را مد نظر داشت تا وقتی که سکوها بلند می شوند و یا تجهیزات حرکت می کنند به آنها گیر نکنند.
10. دستگاهها و ماشین آلات را به هر روشی تغییر و اصلاح نکنید.
11. در مورد وسایل بالا رونده , در حالتی که سیمهای برق و خطوط نیرو در بالای آنها هستند , نباید بالا بروند مگر اینکه ایزوله شده باشند.
12. این وظیفه اپراتور است که اجازه ندهد بار دستگاهها از آنجه که سازنده آن معیین کرده و از لحاظ ایمنی مورد قبول است, بیشتر نشود و حرکات اضافه دستگاهها جلوگیری کند.
13. ماشین آلات متحرک نباید حرکت داده شوند مگر تا وقتی که اپراتور مشخص کند که در مسیر حرکت دیگر پرسنل حضور ندارند و یا کلا خطری متوجه کسی نیست.
14. تحت هیچ شرایطی ماشین آلات نباید خارج از آنچه سازنده دستگاه مشخص کرده است و مورد قبول سازنده است تغییر پیدا کند.بعلاوه هنگامی که یکی از دستگاههای ایمنی فعال نیست نباید از ماشین ها استفاده شود.
15. وقتی که متوجه اشکال و یا صدای نا مانوسی در دستگاه شدید دستگاه را قفل و خاموش کنید تا از شروع بکار مجدد و یا حرکت دستگاه توسط هر شخص ناوارد جلوگیری بعمل آید.
توصیه های دیگر:
ü دستور العمل کاری که برای ماشین آلات توسط سازنده تهیه شده است را همیشه به دقت بخوانید . هرگز از آنچه که تولید کننده مشخص کرده است تجاوز نکنید. تمام تجهیزات باید نصب شوند و به طریقی که تولید کننده پیشنهاد می کند بکار گرفته شوند.
ü بازرسی و چکهای چشمی روزانه که سازنده دستگاه معین کرده است را برای
وسایل نقلیه و محیط کاری بکار ببرید تا مطمئن شوید که هر دو از دیگر افراد
وسایل اضافی مبرا باشند.
ü نرده های حفاظتی:ماشینهای بالا رونده را بدون داشتن نرده های حفاظتی مورد استفاده قرار ندهید. بروی نرده های حفاظتی ناستید و از آنها برای حمل مواد استفاده نکنید مگر اینکه برای این منظور طراحی شده باشند و اجازه ندهید بر روی سکوهای بالا رونده بیش از حد مجاز بار و مواد قرار دهند.
ü همراه از کمر بند ایمن و تسمه ای حفاظتی استفاده کنید
ü به سکوهای ریلی در حین کار تکیه نکنید.
ü هرگز روی سکوهای مرتفع از نرده بان و دیگر وسایل مشابه برای دستیابی به ارتفاع بیشتر استفاده نکنید.
ü تمام پرسنل در محیط کار باید توجیه شده باشند . از رفت و آمد های غیر ضروری بپرهیزید.
ü پایه ها و دکلها باید بر طبق پیشنهاد تولید کننده بکار گرفته شود.
ارائه راهکارهای ایمنی جهت کاهش سوانح و افزایش بهره وری در محیط کار
چکیده :
بهداشت و ایمنی کارکنان یکی از مسائل بسیار مهمی است که کارفرمایان باید مد نظر داشته باشند . سوانح هر ساله در محیط کار موجب از بین رفتن و معلولیت تعداد زیادی از کارکنان و ایجاد مبالغ هنگفتی زیان و خسارت می شود . اینگونه سوانح نه تنها باعث می شود که کارکنان گاهی برای همیشه سلامت خود را از دست دهند بلکه خانواده و جامعه را با مشکلات اجتماعی و اقتصادی نیز مواجه می سازد .
در این مقاله به طور مختصر به علل ایجاد حوادث ، اندازه گیری و محاسبه ضریب ضایعات و روش های پیش گیری از حوادث و پایین آوردن نرخ حوادث پرداخته ایم تا با کاهش حوادث و ارتقاء سطح بهداشت و ایمنی و ایجاد محیط کاری سالم و ایمن قادر به بهینه سازی نیروی انسانی و افزایش کارایی کارکنان و رضایت خاطر آنها شویم و سازمان را برای رسیدن به اهداف یاری دهیم .
مقدمه
ادامه مطلب...
هودهای شیمی
هود شیمی نخستین سد محافظ برای کارکنان و محیط آزمایشگاه در هنگام کار با مواد خطرناک شیمیایی است. به عنوان یک قاعده کلی، هنگام کار کردن با موادی که به طور محسوس فرار هستند، یا جزء مواد فوق العاده خطرناکی هستند که اصلی ترین روش ورود آنها به بدن از طریق تنفس است، باید از هود شیمی استفاده کرد.
تمام هودهای شیمی باید بطور سالانه بازبینی شده و تأییدیه صحت کارکرد داشته باشند.
رعایت اصول بیان شده ذیل هنگام استفاده از هود ضروری است : (برگه اطلاعات باید روی هود نصب باشد)
• فقط موادی در فضای کار، زیر هود قرار گیرد که برای انجام آزمایش به آن نیاز است زیرا بهم ریختگی و شلوغ بودن سبب اختلال جریان هوا و افزایش خطر برای کارکنان آزمایشگاه خواهد شد.
• هنگام کارکردن، شیشه محافظ جلویی در پائین ترین حالت قرار داشته باشد.
• ظروف حاوی مواد شیمیایی حداقل 15 تا 20 سانتیمتر از دریچه ورودی فاصله داشته باشند.
• قبل از شروع بکار، کنترل شود که فن تهویه هوا سالم باشد. (جریان هوا برقرار باشد)
قبل و بعد از کارکردن با پرکلریک اسید ‹‹ HClO4 ›› در زیر هود، باید فضای داخل هود شسته و خشک شده باشد. زیرا در هودی که با پرکلریک اسید کار شده باشد امکان تجمع نمکهای پرکلرات به صورت پودر بسیار ریز در اگزوز خروجی وجود دارد و نمکهای پرکلرات ممکن است منفجر شوند.
یکی دیگر از روشهای کاهش خطرات ناشی از مواد شیمیایی موجود در هوا، استفاده از سیستمهای تهویه هوا است، که با توجه به محیط های کاری مختلف می تواند انواع گوناگونی داشته باشد. نکته مهم در مورد این سیستمها بازبینی دوره ای و تأییدیه صحت کارکرد آنها توسط مسئولین فنی ذیربط می باشد.
براساس استاندارد OSHA C ]، 151 ،1910[ ، لازم است دوش ها و چشم شوی های اضطراری در مکانهایی که امکان پاشیدن مواد خورنده (Corrosive) به بدن یا چشم وجود دارد نصب شود.
- موقعیت نصب دوش و چشم شوی نسبت به محلی که با مواد خطرناک شیمیایی کار می شود نباید بیشتر از 22 متر یا 10 ثانیه زمان برای رسیدن به آن باشد.
- مکان نصب دوش و چشم شوی اظطراری باید کاملاً مشخص و در معرض دید قرار داشته باشد.
- چشم شوی باید هفته ای یکبار بازبینی شود و با بازکردن جریان آب آن ذرات احتمالی تخلیه و شستشو شود.
- به منظور جلوگیری از ورود ذرات معلق به خروجی های چشم شوی، نباید درب پوش نازلها برداشته شود.
تجهیزات ایمنی فردی (PPE) Personal Protective Equipment
تجهیزات ایمنی فردی که سدّ اولیه محافظت محسوب می شوند، به وسایلی اطلاق می شود که شخص را در مقابل استنشاق مواد خطرناک یا هر گونه تماس بدن با آنها محافظت می کند.
روپوش آزمایشگاه :
هنگام کارکردن با حجم زیادی از اسیدهای قوی (یا موارد مشابه) باید از پیش بند پلاستیکی مخصوص و محفاظ کفش استفاده شود.
کفش :
در آزمایشگاه نباید از دمپائی یا کفشی که رو باز است استفاده کرد. پوشیدن کفش های رو بسته، پاها را در مقابل ریختن احتمالی مواد شیمیایی یا سقوط اجسام محافظت می کند.
عینک :
عینک یا محافظ صورت را باید هنگام کار کردن با مواد شیمیایی روی سکوهای آزمایشگاه یا هود شیمی استفاده کرد. استفاده از عینک یا محافظ، چشمها و صورت را در مقابل خطر احتمالی پاشیدن مواد شیمیایی ناشی از انفجار یا واکنشهای شدید محافظت خواهد کرد.
ب- انواع دستکشها
انتخاب دستکش مناسب با توجه به نوع ماده شیمیایی بسیار مهم است. زیرا هر دستکشی برای کارکردن با تمام مواد شیمیایی یا موقعیت ها مناسب نیست.
نکات مهم هنگام استفاده از دستکش ها
• به راهنما یا پیشنهاد کارخانه سازنده ماده شیمیایی جهت انتخاب دستکش مناسب مراجعه کنید.
• در صورت پاره شدن دستکش حین کار، بلافاصله آن را تعویض کنید.
• هنگام تعویض دستکش ها و بعد از اتمام کار دستها را باید شستشو داد.
زمانی که استفاده از هود شیمی امکان پذیر نیست باید از ماسک محافظ استفاده کرد.
انتخاب صحیح نوع ماسک باید با توجه به نوع ماده شیمیایی (غبار- بخار) انجام شود.
قبل از شروع به کار کنترل شود که اندازه ماسک مناسب صورت باشد، در این صورت از کارکرد صحیح آن می توان مطمئن بود.
بعضی مواقع بطور سهوی یا پافشاری بر یک ایده و روش کار ناصحیح، ممکن است باعث بروز حادثه در آزمایشگاه شود. عمده ترین حادثه در آزمایشگاه ریختن مواد شیمیایی است.
دستورات ذیل در صورتی که میزان ماده شیمیایی ریخته شد کم باشد باید انجام شود.
• افراد حاضر در آزمایشگاه را بلافاصله مطلع کنید.
• از استنشاق بخارات ماده ریخته شده اجتناب کنید.
• از تجهیزات ایمنی فردی مانند محافظ چشم و صورت، دستکش و لباس استفاده کنید.
• ماده ریخته شده را در یک مکان کوچک محدود کنید.
• از مواد مناسب برای خنثی کردن و جذب اسیدها و بازهای معدنی استفاده کنید.
• باقیمانده بی اثر را جمع آوری کرده و بعد از قرار دادن در ظرف مناسب به همراه پسماندهای شیمیایی معدوم کنید.
• برای سایر مواد شیمیایی، می توان از بسته های مخصوص جمع آوری یا جاذب مناسب یا ماسه خشک استفاده کرد.
• بعد از جمع آوری ماده ریخته شده، سطوح با آب شسته شود.
• کمک به اشخاص مصدوم یا آلوده شده با مواد شیمیایی، برای خارج کردن آنها از محیط آلوده.
• در صورتیکه مواد ریخته شده قابل اشتعال هستند، تمام منابع حرارتی و شعله ها باید خاموش شود.
• برای پیشگیری از سرایت به سایر فضاها، تمامی درب ها بسته شود.
• اطلاع به افراد ذیصلاح برای انجام اقدامات اورژانسی.
تمام آزمایشگاهها باید دستورالعمل مربوط به شیوه صحیح امحاء پسماندهای شیمیایی را رعایت کنند. بنابراین ضروری است تا یک برنامه مدیریتی صحیح جهت پسماندهای شیمیایی به مورد اجرا گذاشته شود.
اصول نگهدری و جابجایی پسماندهای شیمیایی
• درب ظروف نگهداری پسماندهای شیمیایی باید همیشه بسته باشد.
• ظروف حاوی پسماندهای شیمیایی باید حتماً برچسب داشته باشند. بر روی برچسب باید حتماً کلمه پسماند و نام ماده شیمیایی قید گردد. (مثال پسماند- کلروفرم)
• به منظور پیشگیری از شکستن و ریختن پسماندهای شیمیایی، ظروف شیشه ای حاوی این مواد را روی زمین و در جایی که امکان صدمه به آن وجود دارد قرار ندهید. درصورتیکه مجبور به این کار هستید ظروف شیشه ای را در یک ظرف مطمئن دیگر قرار دهید.
• پسماندهای شیمیایی را مدت زمان طولانی در آزمایشگاه نگهداری نکنید. (حداکثر بعد از 30 روز به شیوه صحیح معدوم گردد).
برای شناساییی مواد شیمیایی سنتز شده در آزمایشگاه و جلوگیری از خطرات احتمالی آنها، باید دستورالعملهای ویژه و تجهیزات ایمنی مناسب تدارک دیده شود.
براساس نوع ماده شیمیایی تولید شده ای که قرار است در آزمایشگاه استفاده شود، پیش بینی های ویژه باید بعمل آید.
الف- استفاده از ماده شیمیایی تولید شده ای که خطرات آن کاملاً شناخته شده است.
کارکردن با مواد شیمیایی سنتز شده ای که خطرات آن کاملاً شناخته شده است (مثلاً خاصیت سرطان زایی یا سمیت دارند) هنگام باید انجام شود که :
- اولاً کارکنان و دانشجویان آموزش مناسب و لازم را در زمینه استفاده از این مواد دیده باشند.
- ثانیاً تجهیزات ایمنی فردی (PPE) در آزمایشگاه مهیا باشد و همچنین در صورت امکان از شیوه های مهندسی مهار خطر استفاده گردد.
|
شیوه های مهندسی مهار خطر، سبب کاهش یا حذف خطرات شیمیایی یا فیزیکی در محیط کار می شود که به یکی از روشهای ذیل ممکن است انجام شود.
1- حذف فنون، روش کارها یا مواد خطرناک (Elimination) 2- جایگزینی فنون، روشها و مواد کم خطر یا بی خطر با موارد خطرساز ( Substitution) 3- جداسازی کارکنان از خطرات ( Segregation) 4- محصور کردن خطرات ( Enclosure) 5- تهویه محیط کار و منشاء آلودگی ها ( Ventilation) 6- تعمیر یا تعویض تجهیزات و ماشین آلات معیوب ( Repair or Replacement) |
ب- استفاده از ماده شیمیایی تولید شده ای که خطرات آن شناخته شده نیست.
مواد شیمیایی ای که سنتز شده اند و خطرات آنها ناشناخته است باید به عنوان مواد خطرناک ویژه(PHS) در نظر گرفته شده و با روش آن مواد با آنها کارکرد (مانند مواد، موتاژن، کارسینوژن، تراتوژن، سموم و ...).
مسئول آزمایشگاه موظف است خطرات بالقوه ماده شیمیایی تازه سنتز شده را به شیوه مناسب تعیین کند تا براساس آن تجهیزات ایمنی فردی و روش مهندسی مهار خطر مناسب استفاده شود.
http://www.itcilo.it/actrav/actrav-english/telearn/osh/ip/risky.htm
http://www.itcilo.it/actrav/actrav-english/telearn/osh/kemi/ctmmain.htm
http://www.itcilo.it/actrav/actrav-english/telearn/osh/kemi/scan/sandhm.htm
ایمنی انبار
ایمنی انبار
1. مقدمه
2. احداث انبارها
3. کف انبار
4. سقف انبار
5. طبقه بندی کالا در انبار
6. اصول اساسی در چیدمان کالا
7. وسایل و تجهیزات مورد استفاده در نگهداری کالا در انبارها
8. پالت
1-8. انواع پالت ها
2-8. انواع پالت چوبی
3-8. پالت فلزی
4-8. پالتهای پلاستیکی
5-8. باکس پالت
9. قفسه ها
10. خرک
11. انبارداری کیسه ها
12. انبار کردن بشکه ها و ظروف محتوی مایعات خطرناک
13. ویزگی های انبارهای مواد شیمیایی و سموم
14. تقسیم و طبقه بندی مواد شیمیایی
15. نگهداری و انبار انواع مواد مواد شیمیایی
16. علائم مشخصه برای وسایل و ظروف
17. نکات ایمنی در نگهداری مواد شیمیایی
18. حمل و نقل مواد شیمیایی
19. نکات ایمنی در حمل و نقل مواد شیمیایی
20. ایمنی حمل و نقل دستی و مکانیکی بار
1. مقدمه
ادامه مطلب...
جمع آوری و دفع بهداشتی زباله
مقدمه :
انسان و بسیاری از موجودات به شیوه های مختلف زباله تولید می کنند که تولید زباله بطور چشمگیری رو به افزایش است این افزایش و تولید موجب بحرانهایی در زمینه محیط زیست گردیده است که حیات موجودات کره زمین را بامشکلات جدی روبرو ساخته است . تولید آلاینده های مختلف زباله که هرروز برتعداد وتنوع آنها افزوده میشود سبب شده که ضمن خسارت به منابع اصلی ( آب ، خاک ، هوا ) با مقادیر زیاد مواد زاید به اشکال جامد ، نیمه جامد ، مایع و گاز مواجه شده ایم و این بدان معناست که بشر به دست خود عرصه زندگی را برخود و سایر موجودات تنگ نموده است
استفاده از چهل و هشت هزار ماده شیمیایی در زندگانی روزمره که تاکنون تنها خاصیت سرطان زایی پانصد نوع آن به اثبات رسیده نوعی تهدید جدی برای محیط زیست وسلامت انسان به شماره میرود.
براساس مطالعه WHO عدم توجه به جمع آوری ودفع مواد زائد میتواند 32 مشکل زیست محیطی بوجود آورد . افراد جامعه باید بدین باور برسند که علاوه بر رعایت موازین بهداشت فردی ملزم به حفظ بهداشت محیط پیرامون خود نیز هستند زیرا درصورت عدم رعایت این موضوع سلامت آنها و سلامت سایر افراد جامعه در مخاطره خواهدافتاد یکی از موارد مهم در زمینه حفظ و ارتقای سلامت افراد و جامعه دفع زباله ومواد زاید صحیح است که متأسفانه درخیلی از مناطق شهری و روستایی بدلیل روشهای نامطلوب جمع آوری زباله، محیط زندگی وسلامت افراد در معرض آلودگی وخطر قرار دارد.
تعریف زباله : بطور معمول به کلیه مواد زاید جامد (فسادپذیر و فسادناپذیر) گفته میشود که درمنازل ، مراکز تهیه وتوزیع وفروش مواد غذایی ، مؤسسات صنعتی وتجاری وکشاورزی و بیمارستانها ومراکز درمانی تولید میشود.
خطرات بهداشتی زباله :
عدم کنترل زباله های شهری وروستایی بعلت مواد آلوده کننده وفساد پذیر و نیز رطوبت وحرارت مناسب پناهگاهی مناسب برای انواع حشرات و جوندگان موذی میباشد. همواره توده های زباله از عوامل اصلی ومولد بسیاری از بیماریهای مشترک بین انسان و حیوانات و سایر بیماریهای واگیر دار وغیرواگیردار بوده است .
پراکندگی مواد زاید خانگی وصنعتی وتجاری وانتشار زباله های بیمارستانی ازیک سو و تداوم گرما و طولانی شدن زمان برداشت زباله از معابر و اماکن عمومی از سوی دیگر از جمله عوامل مساعد کننده برای تکثیر ورشد سریع بسیاری از باکتریها و انگلها و موجودات و جوندگان موذی میباشد.
مگس با انتقال فیزیکی بسیاری از باکتریها و انگلها نظیر تراخم – اسهالهای مهلک و عفونی و بیماریهای قارچی ومسمومیت غذایی و ... باعث بیمارشدن انسان میگردند.
باکنترل و دفع صحیح بهداشتی زباله حدود 90 درصد از مگسها ، حدود 65 درصد از موشها را میتوان تحت کنترل درآورد.
ترکیبات زباله :
برای عملیات جمع آوری ، نگهداری ، حمل ونقل ، دفع بهداشتی و بازیافت از تجزیه و تحلیل مواد تشکیل دهنده زباله استفاده میشود.
از لحاظ ترکیبات فیزیکی زباله ، زباله تشکیل شده از 1- پس مانده مواد غذایی 2- کاغذ و مقوا 3- پلاستیک و لاستیک 4- پارچه 5- چرم 6- مواد زاید باغ 7- چوب 8- شیشه 9- قوطی های فلزی 10- اشیای بی ارزش ساختمانی ( آجر وسنگ و گچ و... ) 11- خاک و خاشاک 12- استخوان
ترکیبات شیمیایی زباله: ترکیبات فرمولی موادتشکیل دهنده زباله رابرسی میکند همانندمیزان کربن – هیدروژن – اکسیژن-ازت-سولفور-PH ورطوبت
اصول جمع آوری وحمل زباله :
تقریبا 80 درصد از هزینه های مربوط به زباله ها هزینه جمع آوری زباله میباشد از این لحاظ هزینه های سنگینی بر شهرداریها وسازمانها ی وابسته به جمع آوری و دفع زباله ها میگردد.
میزان سرانه زباله درمناطق شهری ایران 658 گرم در روز و درمناطق روستایی بین 220 تا 340 گرم در روز برای هر نفر میباشد و بطور متوسط 240 کیلوگرم درسال برای هرنفر درنظر گرفته میشود.
مواد زباله ای باید پس از تولید دریک محل مناسب با توجه به شرایط بهداشتی و رعایت نکات بهداشتی مراحل عملیاتی در سریعترین زمان ممکن جمع آوری حمل ونقل دفع گردد که بهترین روش ، جمع آوری مستقیم از درب منازل و انتقال به محل دفع میباشند ( دفن یا روشهای دیگر)
درمراحل نگهداری وجمع آوری نقش آموزش وهمکاری متقابل بین تولید کنندگان زباله و پرسنل خدمات شهری در افزایش راندمان عملیات بسیار مؤثر است .
تولید کنندگان زباله باید آگاهی کافی ازاینکه زباله ها را در ظروف مناسب از لحاظ جنس و ظرفیت ( حجم) وزمان تحویل به کارگران خدمات شهرداری داشته باشند.
درهنگام نگهداری زباله ها درمنازل ومحل تولید از ظروف پلاستیکی درب دار یا فلزی ضد زنگ با مقطح دایره ای ونیز استفاده از کیسه پلاستیکی زباله برای حفظ نظافت محیط زیست استفاده شود. بهترین روش جمع آوری زباله ها بطور روزانه است که در کنترل وجلوگیری از رشد و پرورش مگس مؤثر میباشد و بهترین زمان جمع آوری درساعاتی از شبانه روز که شهر خلوت بوده و ترافیکی وجود ندارد صورت گیرد .
انواع روشهای انتقال زباله :
1- استفاده از کامیون زباله کش اتوماتیک
2- استفاده از کامیونهای معمولی بزرگ زباله کش
3- استفاده از وانت
4- استفاده از کانتینرها
5- استفاده از گاری
6- استفاده از قطار و کشتی
تقسیم بندی زباله ها براساس مبداء تولید :
1- زباله های خانگی ( تجاری )
2- زباله های بیمارستانی
3- زباله های رادیواکتیو
4- زباله های شیمیایی
5- زباله های بیولوژیکی
6- مواد زاید قابل اشتعال
انواع روشهای دفع زباله :
1- دفن بهداشتی زباله ها
2- سوزاندن زباله ها
3- کمپوست کردن ( تهیه کود از زباله )
4- تلنبار کردن
5- دفع در رودخانه ، دریا
6- غیره
دفن بهداشتی زباله ها :
روش خاصی است که براساس آن زباله ها را طوری در درون خاک مدفون میکنند که لایه بندی و پوشش دادن به آنها هیچ زیانی به محیط زیست ، موجودات دیگر و انسان نرساند. در روشهای دفن بهداشتی مشکلات زیست محیطی از قبیل بو ، دود و آلودگی خاک و آبهای سطحی وزیر زمینی وجود ندارد برای اجرای دفن بهداشتی مراحل زیر صورت میگیرد : براساس قوانین و دستورالعملهای حفاظت محیط زیست
1- انتخاب محل دفن
2- آماده سازی محل دفن
3- جلوگیری از کنترل آلودگی آبهای زیرزمینی و سطحی در منطقه دفن
مزایای روش دفن بهداشتی :
1- اقتصادی ترین روش میباشد البته درصورتی که زمین به مقدار کافی ومناسب باشد.
2- سرمایه گذاری اولیه آن درمقایسه باسایر مواد دفع بهداشتی زباله کمتر است .
3- برای دفع نهایی زباله نیاز به مراحل ومکمل بعدی ندارد .
4- نیاز به جداسازی مواد ندارد .
5- از زمین دفن برای ایجاد فضای سبز ، پارک ، ... پس از انجام تخلیه و پرشدن ظرفیت محل میتوان استفاده کرد.
معایب روش دفن بهداشتی :
1- برای جوامع پرتراکم زمین مورد نظر درفاصله مناسب در دسترس نیست .
2- گاهی اوقات در اثر بی توجهی مسئولین مربوطه زباله ها بصورت تلنبار تبدیل میشود.
3- بدلیل ایجاد نشت از محل دفن ساختمان سازی مقدورنمیباشد ( به صرفه نیست ) .
4- دراثر تولید گاز متان ونشت شیرابه وتولید گاز Co2 ایجاد خطر انفجار و بالارفتن سختی آبهای زیر زمینی وآلوده شدن آنها میگردد.
سوزاندن زباله :
سوزاندن وتبدیل مواد زاید جامد ( زباله ) به خاکستر و گاز باعث کاهش حجم زیاد زباله گردیده بطوری که اگر بصورت اساسی و با زباله سوزهای مدرن کار سوزاندن زباله صورت گیرد میتواند 80 تا90 درصد از حجم زباله را کاهش دهد.
این روش یک روش اساسی دردفع زباله های بیمارستانی وبرخی مواد زاید خطرناک مطرح میباشد.
هنگامی میتوان نتیجه خوبی از سوزاندن زباله ها گرفت که درهنگام سوختن زباله 1- کار با احتراق کامل صورت گیرد. 2- هیچ گونه آلودگی در محیط اعم از اتمسفر خاک آب و ... بوجود نیاورد 3- از دستگاههای مخصوص زباله سوز استفاده کنیم .
دستگاه زباله سوز ویژه مراکز درمانی وبیمارستانی :
برطبق قوانین جاری کشور سوزاندن زباله ها با دستگاه زباله سوز برای هر بیمارستان از وظایف ضروری میباشد که مدیریت بیمارستان ملزم به انجام آن است دفع سریع زباله های بیمارستانی و مراکز درمانی بعلت جرمهای میکربی و عوامل بیماریزایی ومواد زاید آزمایشگاهی ، پاتولوژیکی ، زواید شیمیایی و دارویی و فضولات سمی دارای اهمیت بهداشتی خاص است .
برای حذف پس مانده ناشی از سوختن مواد زاید باید در محل مناسبی دفن بهداشتی صورت گیرد برای جلوگیری از خروج گازهای سمی وخطرناک ذرات گرد و غبار با استفاده از تجهیزات ویژه تصفیه گازهای متصاعد شده را انجام میدهند.
محاسن :
1- محو سریع زباله دراماکن تولید آن
2- نیاز به زمین کمتری در ارتباط با روش دفن بهداشتی دارد.
3- مواد خاکستر بجا مانده از نظر بیولوژیکی مخاطره انگیز نبوده و قابل دفن هستند .
4- وضعیت آب و هوا و تغییرات جوی اثر مهمی در فرآیند ندارد .
معایب :
1- سرمایه گذاری اولیه بالا
2- موضوع آلودگی هوا درصورت رعایت نکردن اصول زباله سوزی
3- از خود خاکستر ومواد پس مانده بجای میگذارد که نیاز به دفن دارد.
4- احتیاج به پرسنل کارآزموده و مجرب دارد .
5- هزینه نگهداری وتعمیرات دستگاهها بالاست
6- برای دفع نهایی مواد زاید خطرناک ازجمله مواد رادیواکتیو ومواد قابل انفجار روش مناسبی نیست .
بسمه تعالی
ارتعاش در محیط کار
تنظیم:
بهداشت حرفه ای تهران
مقدمه
به طور کلی تمام وسایل ماشینی که در صنعت ، کشاورزی و حمل و نقل بکار میروند انسان را در معرض ارتعاش قرار می دهند، ارتعاشات ایجاد شده میتوانند مختل آسایش و راحتی و موجب تقلیل کار موثر شوند و روی سلامتی و ایمنی افراد اثر بگذارند. و همچنین از عوامل مشترکی که در صنعت تولید سروصدا میکنند همین ماشینهای مرتعش میباشند.
ارتعاش یک حرکت نوسانی حول نقطه تعادل است. نظریه ارتعاش حرکت نوسانی اجسام، نیروهای مربوط و اثرات ناشی از انتقال آن را به بدن انسان بررسی می کند. کلیه اجسامی که دارای جرم و خاصیت کشانی می باشند، قادر به ارتعاش هستند. بنابراین بیشتر ماشین آلات و ابزارهای گوناگون به نسبت های متفاوتی تحت تاثیر ارتعاش قرار می گیرند.
ارتعاش ممکن است دوره ای یا غیر دوره ای باشد. ارتعاش دوره ای خود ممکن است ساده یا مختلط باشد. ارتعاش دوره ای ساده، هنگامی بوجود می آید که جسم نوسان کننده حرکات منظم و پی در پی نوسانی حول نقطه تعادل انجام دهد و معادله حرکت آن یک معادله ساده سینوسی است. ارتعاش مختلط دوره ای شکل سینوسی ساده نداشته ولی بطور منظم تکرار می شود.
ارتعاش های دوره ای ساده و مختلط، ارتعاش هم آهنگ را تشکیل می دهند. ارتعاش های غیر دوره ای، نوساناتی است که آهنگ مشخصی ندارد. بسیاری از ارتعاشهای مکانیکی مهم در ردیف بسامد 2000-1 هرتز قرار می گیرند. ارتعاشات تولید شده در صنایع بیشتر به صورت غیر دورهای هستند.
با توجه به اینکه ارتعاش نیز جزء عوامل زیانآور و بیماری زای محیط کار محسوب میشود، لذا پایش های محیطی و زیستی در مورد ارتعاش از سوی مواد قانونی 85، 92 و 95 قانون کار و مواد 88 و 90 قانون تأمین اجتماعی حمایت میشود.
مروری بر پژوهشهای انجام شده
در طول 30 سال گذشته تحقیقات متعددی در مورد تأثیرات تماس با ارتعاش انجام شده است و معلوم شده که بیماریهای مهرهای کمری با از بین رفتن دیسکشان، از اثرات پاتولوژیکی متداول ارتعاش است.
در اوایل سال 1980 میلادی کارشناسان سازمان بینالمللی کار ارتباط بین بیماری مهرههای کمری منتج شده از ارتعاش با فرکانس پائین را برای اپراتورهایی که با ماشینها و تراکتورها کار میکردند، شناسایی کردند.
طبق ارقام اعلام شده در امریکا بیش از 7 میلیون نفر کارگر در معرض ارتعاش تمام بدن و یک میلیون نفر در معرض ارتعاش دست و بازو قرار دارند. در کشور ما نیز تعداد بسیار زیادی از کارگران در معادن و صنایع مختلف با این معضل مواجه هستند.
برامر در سال 1986 پیدایش عارضه Vibrotactile و درک لمس سهبعدی یا فضایی را در کارگرانی که با ابزارهای ارتعاش کننده دستی کار میکردند بررسی نمود و به این نتیجه رسید که علایم و نشانههای نورولوژیکی کارگرانی که تماس مزمن با ارتعاش دست ـ بازو را داشتهاند، فیبرهای عصبی محیطی و گیرندههای مکانیکی، هر دو را تحت تأثیر قرار میدهد.
گزارشهایی از تغییرات تخریب کننده در استخوانهای انگشتان و مچ کارگران استفاده کننده از ابزارهای ارتعاش کننده در دست است. براین اساس کوملین در سال 1973 دریافت که 7 نفر از 35 نفر چوببرهای مورد مطالعهاش وجود کیستها و واکیولس را در استخوانهای متاکارپال و یا فالانژها و یا در هر دو به صورت رادیولوژیکی نشان دادهاند.
خطرات ناشی از ارتعاش
عوارض ناشی از ارتعاش از دو جنبه مورد بررسی قرار می گیرند. یکی جنبه تاثیرگذاری کوتاه مدت ارتعاش که آن را جنبه ایمنی نام می نهند و دیگری جنبه بلند مدت که تحت عنوان جنبه بهداشتی از آن نام می برند.
الف) جنبه ایمنی: ارتعاشات به خصوص در طیف فرکانسی 1 تا 30 هرتز باعث ایجاد نوسانات جزیی بین فرد با نقطه دید یا محل تماس فیزیکی وی با کار می گردد. به هم خوردگی آنی تعادل بدن، افزایش نوسان بدن و لرزش دست از جمله عوارض دیگری است که به دنبال مواجهه با ارتعاش تمام بدن یا ارتعاش عضلات یا تاندونهای آنها باعث افزایش انقباض یا گرفتگی در آنها می گردد که در نهایت می تواند سبب تداخل در وضعیت اعضاء کاری گردد. احساس ضعف و دیگر تغییرات در بازو و ساق پا نیز ایجاد می شود.
از جمله اثرات زیانبار دیگر ارتعاشات آن است که در گستره 25-10 هرتز سبب کاهش تیزبینی می شوند و می توانند سطح عملکرد حرکتی و کنترلی وظایف دیداری کار را کاهش دهند. ضمن اینکه بر عملکرد حرکت و کنترل ماهیچه ای اثری نامطلوب دارند و باعث میشوند هنگام کار، خطاهای کاری افزایش یابد. با توجه به مطالب فوق می توان به اهمیت ارتعاش در کاهش تسلط فرد بر ابزار کار و نحوه انجام کار پی برد. به دنبال کاهش تسلط کارگر و پایین آمدن سطح عملکرد انسانی، زمینه وقوع حوادث پدیدار می گردد. بنابراین باید روی جنبه ایمنی ارتعاش بررسی و تامل صورت گیرد.
ب) جنبه بهداشتی: انتقال انرژی مکانیکی از یک منبع مرتعش میتواند باعث اختلال در راحتی یا آسایش، اختلال در اعمال فیزیولوژیک بدن و نیز ضایعات اسکلتی و ناراحتیهای دستگاه گوارش شود.
یکی از انواع بیماریهای ناشی از ارتعاش بیماری حرکت میباشد که در دریا به بیماری دریا گرفتگی معروف است. بیماریهای ناشی از تکان، در اثر تکانهای آهنگین یا نامنظم در جهتهای گوناگون ایجاد میشود. جذب انرژی ارتعاش با بسامد 30 تا 300 هرتز توسط نسوج دست به پدیدة سپید انگشت منجر میشود. سپید انگشت شایعترین عارضه ناشی از ارتعاش میباشد و بیشتر در انگشتان دستها دیده میشود و علت آن کمخونی موضعی انگشتان دست در اثر ارتعاش و فشار وارده از گرفتن ابزار میباشد.
تماس با ارتعاش سبب بروز واکنشهای فیزیولوژیک میشود. مهمترین واکنش فیزیولوژیک در برابر ارتعاش با شدت متوسط، افزایش ضربان قلب است (10 تا 15 ضربه در ده دقیقه، بیشتر از وضعیت استراحت). برخی مطالعات افزایش میزان تنفس و مصرف اکسیژن را نیز گزارش کردهاند. بروز این تغییرات فیزیولوژیک ممکن است با افزایش فعالیت ماهیچهای ناشی از انتقال انرژی ارتعاشی، رابطه داشته باشد.
اهداف اندازه گیری ارتعاش
الف) عیب یابی و بازرسی فنی ماشینآلات.
ب) کنترل ارتعاش.
برای ارزیابی و بررسی ارتعاش در ماشینآلات، اساس بر اندازهگیری سرعت گذارده میشود. برای اندازهگیری سرعت ماشینآلات از Vibrometer استفاده میشود. این دستگاه قادر است شتاب و سرعت، تراز شتاب و تراز سرعت را اندازه گیری نماید. در واقع سرعت سنج این دستگاه مبدلی است که سرعت حرکت ارتعاش را اندازه گیری میکند و از یک سیم پیچ تشکیل شده است که در محور مغناطیسی یک آهنربا قرار دارد.
هنگامی که سیم پیچ در نتیجه ارتعاش دریافت شده به حرکت در میآید، سبب القاء ولتاژی مناسب با سرعت دریافتی میشود. از معایب این دستگاه نسبت به شتاب سنجها این است که میدان های مغناطیسی موجود در محیط کاربر صحت اندازه گیری آن تأثیر میگذارند. معادله سینوسی سرعت ارتعاش به صورت زیر است که نسبت به مساحت به اندازه تقدم فاز دارد.
اندازه گیری و ارزیابی ارتعاش:
برای اندازه گیری و ارزیابی ارتعاش، شناخت کامل نسبت به روش های اندازه گیری خصوصیت محیط کار و چگونگی مواجهه کارگر اهمیت دارد. مهترین نکاتی که باید قبل از اقدام به اندازه گیری و ارزیابی در نظر گرفته شود شامل موارد زیر است:
الف) هدف اندازه گیری: هدف اندازهگیری شامل ارزیابی ارتعاش دستگاهی می باشد.
ب) وسیله اندازه گیری: اندازهگیری ارتعاش دستگاهی توسط ارتعاش سنج B&K مدل 2513 انجام گرفت .
ج) کالیبراسیون: سادهترین روش کالیبراسیون برای ارتعاش سنج B&K صفر کردن دستگاه در مکانی است که هیچ گونه ارتعاش ندارد ، صفر کنیم.
د) گردآوری اطلاعات دقیق از کارگاه: بدلیل وجود پرسهای اتوماتیک و نیم اتوماتیک که منبع تولید ارتعاش در این شرکت میباشند اندازهگیری درکارگاه پرس انجام میگیرد.
اجزای دستگاه ارتعاش سنج
H/A : برای اندازه گیری ارتعاش دست و بازو
Sev : برای اندازه گیری شت ارتعاش ماشین
Lin : برای تجزیه ارتعاش درفرکانس های مختلف
Acc :برای اندازه گیری شتاب ارتعاش
Vel : برای اندازه گیری سرعت ارتعاش
کلید چند زمانه سمت راست مقادیرزیر را نشان می دهد .، RMSmax ، RMS1s Peakleq ،Peak1s
برای چک باتری دکمه باتری را فشار می دهیم اگر نشانگر در محدوده تعریف شده بود باتری شارژ کافی برای اندازه گیری را دارد .
برای اندازه گیری آهنربای سنسور را روی بدنه مرتعش دستگاه قرار می دهیم و بعد از انتخاب شدت ارتعاش و رنج اندازه گیری اعداد را در حالات مختلف می خوانیم .
استاندارد ارتعاش دستگاه
موسسه ISO برای شتاب ارتعاش دستگاه ها با توجه به توان موتور دستگاه، حدود مجازی ارائه نموده است. اگر شتاب ارتعاش دستگاه بیش از این حد مجاز باشد دستگاه از نظر ارتعاش بالانس نبوده و باید اقدامات کنترلی جهت کاهش ارتعاش صورت پذیرد و در واقع هدف از اندازهگیری ارتعاش صنعتی عیبیابی دستگاه است.
جدول2 : حدود مجاز شتاب ارتعاش دستگاه با توجه به توان موتور دستگاهها طبق استاندارد ISO
|
توان موتور دستگاه برحسب KW |
حد مجاز شتاب ارتعاشی |
|
کمتر از15 |
8/1 |
|
75-15 |
8/2 |
با توجه به استاندارد ارائه شده ارتعاش دستگاه های مورد ارزیابی بالاتر از حد استاندارد میباشد و این ارتعاشات باید هم از نظر خطرات سلامتی برای کارگران و هم خطرات ساختمانی کارگاه و نیز فرسودگی بدنه دستگاه ها مورد توجه قرار بگیرد. در بخش کنترل ارتعاش این موضوع مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
اهداف کنترل ارتعاش
1. حفاظت دستگاهها و بناها از تخریب و استهلاک ناشی از ارتعاش.
2. حفاظت افراد در برابر صدمات ناشی از ارتعاش.
3. کنترل صدا ناشی از ارتعاش.
اصول پیشگیری از اثرات ارتعاش
1- کنترل ارتعاش در موقع طراحی و ساخت دستگاهها.
2- کنترل ارتعاش به روش فنی در منبع تولید.
3- نصب میراکننده در محلهای تماس با بدن روی دستگاه.
4- کنترل دستگاه ها از راه دور.
5- اقدامات مدیریتی نظیر کاهش مواجهه، گردشی نمودن شغل و تغییر شغل.
6- استفاده از وسایل حفاظت فردی نظیر کفش، دستکش، زیرپایی ضد ارتعاش.
7- اقدامات پزشکی نظیر ارزیابی سلامت کارگر در معاینات قبل از استخدام، پایش سلامت در معاینات دورهای و تشخیص زودرس عوارض.
کنترل ارتعاش در مرحله طراحی و ساخت
ارتعاش دستگاه های صنعتی به دو دلیل تولید میگردد . اول، ارتعاشی که بدلیل ماهیت کار بوده و جزئی از کارآیی دستگاه است مانند ارتعاش یک دستگاه میکسر (مخلوطکن) که برای عمل مخلوط کردن مواد می بایستی محیط مرتعش باشد. دوم، ارتعاشی که بدلیل اتلاف انرژی مکانیکی ایجاد میگردد. این نوع ارتعاش همانند صدا و گرما راهی برای اتلاف انرژی دستگاههایی است که بازدهی کافی ندارند.
برای هر دو گروه بایستی کارخانجات سازنده با الگوهای فنی تدابیری بیاندیشند که ارتعاش تولیدی آنها کمتر باشد. اگر چه سازندگان خود به این نکته واقفند که این گونه دستگاهها مقبولیت کمتر و عمر کوتاهتری دارند، ولی در بسیاری از موارد در کنترل فنی موفقیت چندانی ندارند. مناسبترین راه این است که شرکتهای سازنده خود اقدام به رفع معایب و کنترل ارتعاش نمایند. از نظر تجارتی، در معرفی دستگاهها عاملی به نام ضدارتعاش بودن وسیله نیز مدنظر قرار میگیرد.
کنترل ارتعاش در منبع
یکی از معمولترین و موثرترین روشهای کنترل ارتعاش میباشد. یکی از بیشترین منابع معمول در ارتعاش مکانیکی در ماشینهای گردنده، عدم توازن میباشد. عدم موازنه ممکن است به علت افزایش تعداد منابع باشد، اما راهحل آن به سادگی با بالانس کردن قسمتهای گردنده انجام میشود که غالباً این امر به سادگی با کاهش دینامیکی در دامنه ارتعاش صورت میگیرد. گاهی میتوان با سفت کردن لبههای تکیهگاه، فرکانسهای طبیعی سیستم را تغییر داده و از ایجاد تشدید ناخواسته جلوگیری کرد.
نصب میراکننده در محلهای تماس با بدن بر روی دستگاه
قرار دادن یک مادة میراکننده بین بدنه خارجی دستگاه و دست کاربر، روش موثر و متداول برای کاهش سطح ارتعاشات ابزاردستی است. در این روش میرایی به دو شکل قرار دادن مادة میراکننده بین بدنه ابزار و دسته آن و پوشش ابزار با لاستیک تأمین میشود.
کنترل دستگاه از راه دور
این روش بیشک موثرترین روش حذف انتقال ارتعاش های حاصل از ابزارها به بدن است. این روش در عین حال گران ترین روش است. برای بسیاری از دستگاه های مرتعش صنعتی و معادن میتوان از این روش برای هدایت دستگاهها استفاده نمود. این روش میتواند با استفاده از سیم برای دستگاههای ثابت و هدایت بوسیله بیسیم برای وسایل متحرک طراحی شود.
کاهش زمان اثرگذاری
در صورتی که روشهای دیگر قابل اجرا نباشند یا موثر عمل ننماید. کاهش زمان مواجهه روزانه تنها راه حل میباشد. این امر از طریق اتخاذ روشهای مدیریتی از جمله چرخش شغلی و در نظر گرفتن زمانهای استراحت عملی میباشد.
استفاده از وسایل حفاظت فردی
استفاده از لوازم حفاظت فردی نظیر کفش و دستکش ضدارتعاش میتواند به همراه سایر روشها اهمیت داشته باشد. برخلاف محدودیتهای استفاده از لوازم حفاظت فردی در مقابل سایر عوامل مخاطرهزا از این روش میتوان در کنترل ارتعاش، بدون مقاومت کارگر یا ایجاد عوارض و حتی بدون محدودیت درا نجام کار استفاده نمود.
ابزارها و وسایل دستی
جهت مونتاژ محصول و نیز جهت ساخت و تعمیر لوازم ، گونههای مختلفی از ابزار در محیطهای صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.پیشرفتهای تکنولوژی در طراحی ابزار به میزان زیادی خصوصیات کار بسیاری از وسایل را بهتر کرده است.برخورد بین انسان و ابزار به طور مستقیم ایمنی و سلامت کارگر را تحت تأثیر قرار میدهد.ضایعات عصب ، عضله و تاندونها میتواند ناشی از طراحی بد ابزار یا استفاده از وسایل غیرمتناسب در اجرای کارهای مکرر باشد.
ابزار دستی باید سه ویژگی مهم را دارا باشد :
1- برای کار مورد نظر مناسب ابشد.
2- برای استفاده کننده و دست وی متناسب باشد.
3- در هنگام استفاده موجب آسیب استفاده کننده نشود.
دو مسئله اساسی که در طراحی ابزار دستی وجود دارد عبارتند از :
1- آسیبهای تجمعی ناش از CTDs
2- آسیبهای ناشی از ارتعاش
اصول طراحی ابزار
1- مچها را صاف و مستقیم نگهدارید:
توانایی گرفتن ابزار با پنج انگشت ، زمانی که مچ نسبت به موقعیت استراحت ، انحراف پیدا کرده یا خم شده به میزان زیادی کاهش مییابد.انحراف بیش از حد مچ، به خصوص زمانی که شیء با پنج انگشت گرفته شده باشد به این تاندونها و اعصاب میانی مچ فشار وارد میسازد.وقتی این عمل به طور مکرر صورت پذیرد تاندون تحت تأثیر قرار گرفته متورم میشوند و فشار این ناحیه را افزایش میدهند.نتیجه آنچه که رخ میدهد به سندرم تونل کاپال معروف است.
2- از باردهی به عضله در حالت استاتیک خودداری نمایید:
وزن ابزار باید به حداقل برسد تا از خستگی مفرط جلوگیری کند. وسایل مورد استفاده در کارهای تکراری که بیش از یک پوند هستند باید متعادل شده و یا به شیلنگهای هوایی یا به طنابهای کشی مخصوص وصل گردند.
3- از تمرکز فشار و استرس در بافت نرم کف دست اجتناب کنید:
تمرکز استرس ناشی از طراحی غیرمناسب ابزار دستی باعث تنش و فشار بر کف دست یا انگشتان شده و عبور جریان خون و عملکرد عصبی آنرا مختل میسازد.
4- نیروی لازم جهت چنگش یا محکم گرفتن ابزار را کاهش دهید:
هرچه تلاش بیشتری جهت چنگش و حفظ و کنترل ابزار اعمال شود و احتمال بالقوه ضایعه ، بیشتر خواهد شد.هنگامی اعمال نیرو مؤثرترین حالت خود را دارد که نیرو به صورت فشاری وارد شوند نه به صورت اصطکاکی.
5- حد چنگش را به میزان مناسب حفظ کنید:
هنگام استفاده از ابزاری مانند انبردست ، قیچی یا انبر ، قابلیت دست در وارد آوردن نیرو ، حد یا ظرفیت چنگش آن وسیله نام دارد.برای ایجاد یک چنگش مناسب ، نوک انگشتان نیرویی تا 4 الی 5 برابر نیاز دارد و چنانچه این عمل بارها تکرار شود باعث آماس و ورم تاندونها در مچ و ساعد میشود.
6- از لبههای تیز ، نقاط درگیر کننده و حرکات عقب برگرداننده انگشت اجتناب کنید.
حالتی که به انگشت ماشهای معروف است زمانی ایجاد میشود که یک انگشت مکرراً برای کار با یک ماشه استفاده گردد.اندازهگیری حالت به خصوص زمانی که دسته ابزار بزرگ باشد پیش میآید و کار در حالتی که تنها نوک انگشت خم شده و مفاصل میانی به حالت مستقیم باقی میماند صورت میگیرد.
7- دستها را از حرارت و سرما محافظت کنید:
دستههای ابزار باید دستها را از حرارت یا سرمای تولید شده بوسیله ابزار محافظت کنند. تماس حرارتی معمولاً از موتورهای الکتریکی یا حرارت تولید شده بوسیله ابزار جوشکاری یا وسایلی که چسبهای داغ یا بتونههای داغ را تزریق میکنند ، رخ میدهد.
8- از ارتعاش بیش از حد جلوگیری نمایید:
استفاده طولانی مدت از وسایل مرتعش میتواند باعث کاهش گردش خون در دستها و انگشتان و نهایتاً سندرم سفید انگشتی گردد.دستههای پلاستیکی فشرده که به جای دستههای فلزی یا چوبی استفاده میشود میتوانند انتقال ارتعاش را کاهش دهند.
9- زنان و افراد چپ دست را از یاد نبریم و در رابطه با آنها نیز وسایلی طراحی کنیم.
چک لیست ابزار دستی
|
ردیف |
چک لیست |
بلی |
خیر |
|
1 |
آیا ابزاری که انتخاب شده است از موارد زیر جلوگیری میکند؟ |
||
|
ارتعاش بیش از حد |
|
|
|
|
نیروی بیش از حد |
|
|
|
|
خمش و چرخش بیش از حد |
|
|
|
|
گاز گرفتن انگشتان |
|
|
|
|
2 |
آیا جایی که احتیاج به نیروی زیاد میباشد از ابزار دستی مناسب استفاده میشود؟ |
|
|
|
3 |
آیا ابزار دستی دارای تعادل است؟ |
|
|
|
4 |
آیا ابزار جلوی دید را میگیرد؟ |
|
|
|
5 |
آیا هنگام کار با ابزار دستی امکان لغزنده شدن دسته وجود دارد؟ |
|
|
|
6 |
آیا ابزار دستی دارای قطر مناسب میباشد؟ |
|
|
|
7 |
آیا ابزار دستی با کف دست جفت میشود؟ |
|
|
|
8 |
آیا دسته ابزار عایق است؟ |
|
|
|
9 |
آیا میتوان دستکش و ابزار دستی را با هم استفاده نمود؟ |
|
|
|
10 |
آیا کارگران آموزش لازم را برای استفاده از ابزار دیدهاند؟ |
|
|
عوامل اثرگذار بر سلامت شاغلین چیست؟
محیط کار دارای عوامل مختلفی است که هر کدام می تواند برای کارگران و سایر افرادی که به گونه ای در معرض آن قرار گیرند سلامت آنها را تهدید نماید مانند:
- عوامل شیمایی محیط کار
- عوامل فیزیکی محیط کار
- عوامل بیولوژیکی محیط کار
- عوامل ارگونومیکی و روانی محیط کار
محیط کار به تنهایی عامل بیماری زایی نیست بلکه شرایط، تفکّر شخص وعدم رعایت اصول بهداشت نیز از عوامل تشدید کننده می باشد.
بیماریهای شغلی دارای مدّت مسئولیت هستند و آن مدتی است که کارگر بعد از قطع تماس با عوامل بیماریزای محیط کار، علائم بیماری را بروز می دهند، در این صورت است که بیماری او ناشی از کار شناخته می شود.
مدّت مسئولیت، مسئولیّت کارفرما و (بیمه گر) در قبال کارگر است.
در مدت زمانی که کارگر در محیط آلوده و بیماریزا کار می کند، طبیعی است که مسئولیت هر نوع خطر از جانب محیط کار که کارگر را تهدید کند با کارفرما است علاوه بر آن حتّی زمانی که کارگر از کار خود جدا شد در صورت بروز بیماری ناشی از کار بر عهده کارفرما است.
تمامی مشاغل دارای خطراتی هستند که باید آنها را شناخته و راه های جلوگیری از آنها را به کار بست:
- کارگری که در واحد صنعتی با جیوه، سرب و یا مواد شیمیایی سر وکار دارد. ممکن است دچار مسمومیت حاد و یا یک بیماری مزمن شود. کارگر معدن در اثر گرد و غبار یا گازهای معدنی، دچار بیماری ریوی می شود.
- کشاروزان در معرض سموم ممکن است دچار بیماری شوند.
- رانندگان، خلبانان و کسانی که در کارگاه های پر صدا کار می کنند دچار عوارض کاهش شنوایی خواهند شد.
- افرادی که با مواد شیمیایی سر و کا دارند ممکن است به بیماریهای پوستی، تنفسی و … دچار شوند.
- کارمندان اداری به علّت بی حرکتی و یا کم تحرکی و یا کار در نور ضعیف و غیر استاندارد می توانند دجار بیماریهای اسکلتی، عضلانی و چشمی شوند.

بیماریهای شغلی بر حسب عامل فیزیکی مولد بیماری در محیط کار عبارتند از:
- بیماریهای و عوارض ناشی از گرما که ممکن است دچارگرفتگی عضلانی، گرمازدگی، جوش های گرمایی شوند.
- بیماریها و عوارض ناشی از سرما که ممکن است دچار یخ زدگی، هیپوترمی یا کاهش حرارت مرکزی بدن و آسم و روماتیسم شود.
- بیماریها و عوارض ناشی از نور، سبب ایجاد خستگی اعصاب، کاهش سلامت چشم و قدرت بینایی و عدم دقّت عمل درکار و کاهش رغبت در کار.
- بیماریها و عوارض ناشی از صدا، سبب ایجاد کری شغلی، افزایش فشار خون ، کم خوابی، عصانیت و … شود.
- بیماریها و عوارض ناشی از ارتعاش سبب ایجاد ضایعات استخوانی، ضایعات بافت های نرم، ضایعات مفصلی می گردد.
- بیماریها و عوارض ناشی از تشعشعات یونزان و غیر یونیزان سبب بوجود آمدن ضایعه در مراکز خونساز، ضایعات دستگاه گوارش، ضایعات سیستم اعصاب مرکزی خواهد شد.
بیماریهای شغلی را بر حسب عامل شیمیایی و تأثیرات آن بر روی ارگان های بدن می توان به صورت ذیل دسته بندی کرد:
- مواد التهاب آور که محرک و دارای اثر سوزاننده و تاول زا بوده سبب متورم شدن سطوح مخاط مرطوب می شود و قسمت فوقانی دستگاه تنفس را مورد حمله قرار می دهد مانند آلدئیدها، فرمالدئیدها، گرد و غبار، آمونیاک، اسید کرومیک، گارهای سولفور و سولفوریک تعدادی نیز دستگاه تنفسی تحتانی را تحت تأثیر قرار می دهند مانند تری کلرید آرسنیک، بی اکسید و تری اکسید ازت و …
- مواد خفگی آور: که به علّت اختلال در اکسیداسیون نسوج سبب خفگی خواند شد که خود دو دسته اند خفقان آور ساده و خفقان آور شیمیایی.
- مواد خفقان آور ساده: گازهایی هستند که از نظر فیزیولوژیکی بی اثر بود بطور کلی با رقیق کردن هوا و اکسیژن موجود در هوای تفنسی سبب کاهش اشباع خون از اکسیژن می شود مانند اتان و متان و …
- مواد خفقان آور شیمیایی: به علّت اثراتی که دارند از عمل حمل اکسیژن توسط خون از ریه ها جلوگیری می کنند و یا اکسیژنه کردن نسوج را، هر چند هم که خون دارای اکسیژن کافی باشد به هم می زنند مانند اکسید دو کربن، سیانوژن، اسید سیانیدریک و …
- مواد بیهوشی آور مخدر: که بدون عوارض شدید سیستمیک اثر می گذارند تعدادی از آنها رخوت آور بوده و بر روی سلسله اعصاب مرکز تأثیر دارند مانند هیدروکربورهای استیلنی، ترکیبات اتر، کتون های آلفاتیک و …
- سموم سیستمیک: که سبب صدمات عضوی به بعضی از اعضاء داخلی مانند کبد، کلیه ها و ریه ها می شود. اغلب هیدروکربورهای هالوژنه ترکیباتی هستند که باعث تخریب سیستم خونساز می شوند. مواد شیمیایی همچنین می توانند سبب بوجود آمدن مسمومیّت شوند از جمله آرسنیک، آهن، روی، سرب، کروم، کادمیوم، نیکل و همچنین حشره کش ها را نام برد.
بیماریهای ناشی از از عوامل ارگونمیکی و روانی به سبب خستگی های مفرط ناشی ار کار در اثر عدم تطابق ابزار با کارگر بوجود می آید. لذا برای نگاهداری و ارتقاء سطح سلامت جسمی و روحی کارگران در همه مشاغل باید عوامل زیان آور محیط کار شناسایی، اندازه گیری، ارزیابی و کنترل شده و معاینات قبل از استخدام و دوره ای به منظورهای ذیل انجام پذیرد:
- نعیین سطح سلامت شاغلین
- تشخیص زودرس بیماریها و درمان آن
- انتخاب کارگران برای مشاغلی که متناسب با ظرفیت های جسمی و روانی آنان باشد.
- تطبیق ابزار کار با وضعیّت جسمانی – روانی کارگر.
- پیشگیری از بیماریهای ناشی از کار
به خاطر داشته باشید برای پیشگیری از بیماریهای ناشی ار کار و ارتقاء سلامت
- عوامل زیان آور محیط کار را شناسایی کنید.
- عوامل زبان آور را ارزیابی کنید.
- عوامل زیان آور را کنترل کنید
فواید استقرار سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفهای
-ایجاد یک سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفهای به منظور حذف یا کاهش خطرات برای کارکنان و سایر طرفهای ذینفع که ممکن است در معرض خطرات ایمنی و بهداشتی ناشی از فعالیتهای سازمان باشند.
-اجرا، نگهداری و بهبود مستمر یک سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفهای
-حصول اطمینان از انطباق با خطمشی ایمنی و بهداشت حرفهای که خود تعیین کرده است.
-اثبات این انطباق به دیگران
-درخواست گواهینامه / ثبت سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفهای خود توسط یک سازمان بیرون
-تعیین انطباق با این مشخصات و اظهار آن توسط خود سازمان
فرآیند ممیزی سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفهای بر اساس استاندارد ohsas 18001 مشابه با فرآیند ممیزی سیستمهای مدیریت کیفی بر اساس iso 9001 و یا سیستمهای مدیریت زیست محیطی بر اساس iso 14001 میباشند.
